Özel Eğitim Öğretmeni Nasıl Olunur? Şartları, Görevleri ve Maaşı

Özel eğitim öğretmeni, zihinsel, bedensel veya duyusal engeli bulunan bireylerin eğitim süreçlerini yöneten ve onların gelişimini destekleyen öğretmenlik dalıdır. Bu meslek, özel gereksinimli bireylerin topluma kazandırılmasında kritik bir rol üstlenir.

Özel eğitim öğretmeni olmak için üniversitelerin dört yıllık Özel Eğitim Öğretmenliği Bölümü'nden mezun olmak gerekmektedir. Devlet kurumlarında çalışmak isteyenler ise mezuniyetin ardından KPSS'ye girerek atama puanı almak zorundadır.

Özel Eğitim Öğretmeni Nasıl Olunur?

Özel eğitim öğretmeni olmak için üniversitelerin Özel Eğitim Öğretmenliği Bölümü'nden lisans derecesiyle mezun olmak temel şarttır.

Mezuniyet sonrasında tercih edilen çalışma alanına göre yol ikiye ayrılır. Devlet okullarında, rehberlik ve araştırma merkezlerinde ya da MEB'e bağlı kurumlarda görev almak isteyenler KPSS'ye girerek atama puanı almak zorundadır.

Özel rehabilitasyon merkezleri ve özel eğitim kurumlarında çalışmak isteyenler ise doğrudan iş başvurusunda bulunabilir. Bazı eğitim fakültesi mezunları da özel eğitim sertifika programlarını tamamlayarak özel sektörde destek eğitimci olarak görev alabilir; ancak bu yol devlet atamasına imkân tanımaz.

Özel Eğitim Öğretmenliği Yapmanın Şartları Nelerdir?

Özel eğitim öğretmeni olabilmek için gereken şartlar şunlardır:

• Üniversitelerin dört yıllık Özel Eğitim Öğretmenliği Bölümü'nden mezun olmak
• Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak
• Yüz kızartıcı suçlardan hüküm giymemiş olmak
• Kasten işlenmiş suçlardan dolayı bir yıl veya daha fazla ceza almamış olmak
• Öğretmenlik mesleğine ilgi duymak ve empati yeteneğine sahip olmak
• Çocuklarla etkili iletişim kurabilmek

Bu şartları karşılayan adaylar devlet kurumlarında kadro için KPSS'ye, özel sektörde çalışmak için ise ilgili kurum iş başvurularına yönelmelidir.

Kim Özel Eğitim Öğretmeni Olabilir?

Özel eğitim öğretmeni olabilmek için öncelikle dört yıllık Özel Eğitim Öğretmenliği Bölümü mezunu olmak gerekmektedir. Bunun yanı sıra iki yıllık Çocuk Gelişimi, Çocuk Gelişimi ve Eğitimi gibi ön lisans bölümlerinden mezun olanlar DGS ile Özel Eğitim Öğretmenliği Bölümü'ne geçiş yapabilir.

Farklı eğitim fakültesi mezunları ise sertifika programları aracılığıyla özel sektördeki rehabilitasyon merkezlerinde çalışma imkânı bulabilir; ancak bu yol devlet atamasına olanak tanımaz.

Kamuda Özel Eğitim Öğretmeni Olmak için Gerekenler Nelerdir?

Kamuda özel eğitim öğretmeni olmak için gereken koşullar şunlardır:

• Özel Eğitim Öğretmenliği Bölümü lisans mezunu olmak
• KPSS'den atama için geçerli bir puan almak
• Türkiye Cumhuriyeti vatandaşı olmak
• Güvenlik soruşturmasından geçmek
• Yüz kızartıcı suçlardan ya da kasten işlenmiş suçlardan dolayı hüküm giymemiş olmak

Kamuda görev yapan özel eğitim öğretmenleri diğer öğretmenlerle aynı temel maaşı alırken ek ders ücretlerinde yüzde yirmi beş artırımlı ödeme hakkından yararlanır.

Özel Eğitim Öğretmeni Olmak için Gerekli Eğitimler Nelerdir?

Özel eğitim öğretmeni olmak için temel eğitim yolu, üniversitelerin Eğitim Fakültesi bünyesindeki dört yıllık Özel Eğitim Öğretmenliği Bölümü'dür. Bu bölümde öğrenciler; engellilik türleri, özel eğitim yöntemleri, bireyselleştirilmiş eğitim programı hazırlama, davranış yönetimi ve dil gelişimi gibi alanlarda kapsamlı bir eğitim alır.

İki yıllık Çocuk Gelişimi veya Çocuk Gelişimi Eğitimi bölümlerinden mezun olanlar DGS ile lisans programına geçiş yapabilir. Halihazırda farklı bir öğretmenlik branşında görev yapanlar ya da eğitim fakültesi mezunları ise MEB onaylı özel eğitim sertifika programlarına başvurabilir.

Ayrıca Sertifikalı Çocuk Gelişimi Eğitimi'ne katılarak bu alanda kendini geliştiren bireylerde özel eğitim alanındaki istihdama daha hızlı katılabilirler.

540 saatlik bu programlar, özel sektörde destek eğitimci olarak çalışmaya imkân tanır; ancak MEB atamasında geçerliliği bulunmamaktadır. Özel eğitim alanında kariyer yapmak isteyenler Özel Eğitim Sertifikası programından yararlanabilir.

Özel Eğitim Öğretmeni Ne İş Yapar?

Özel eğitim öğretmeni, özel gereksinimli bireylerin akademik, sosyal ve duygusal gelişimlerini desteklemekten sorumludur. Her öğrencinin bireysel ihtiyaçlarını belirleyerek Bireyselleştirilmiş Eğitim Programı (BEP) hazırlar ve bu programa uygun öğretim stratejileri uygular. Öğrencilerin güçlü ve zayıf yönlerini değerlendiren öğretmen, temel akademik becerilerin yanı sıra günlük yaşam becerilerinin geliştirilmesine de destek olur.

Bunların yanı sıra aile ile düzenli iletişim kurarak ev ortamındaki gelişimi takip eder, diğer öğretmen ve uzmanlarla iş birliği yaparak kaynaştırma süreçlerini yönetir. Öğrenci gelişimini raporlayarak ilgili kurumlara bildirir. Özel eğitim öğretmenleri yalnızca sınıf ortamında değil, destek eğitim odaları, rehberlik ve araştırma merkezleri ile hastane sınıflarında da görev alır.

Özel Eğitim Öğretmeni Nerelerde Çalışır?

Özel eğitim öğretmenleri hem kamu hem de özel sektörde çok sayıda farklı kurumda görev alabilir. Devlet kurumlarında MEB'e bağlı özel eğitim okulları, kaynaştırma eğitimi uygulayan devlet okullarındaki destek eğitim odaları, Rehberlik ve Araştırma Merkezleri (RAM) ve hastane bünyesinde açılan eğitim sınıfları başlıca çalışma alanları arasında yer alır.

Özel sektörde ise özel eğitim ve rehabilitasyon merkezleri, özel eğitim okulları, özel anaokulu ve ilkokulların destek birimleri ile evde eğitim hizmetleri öne çıkan seçeneklerdir. Özel sektörde çalışma saatleri ve ücret koşulları kuruma göre değişmekle birlikte ek ders potansiyeli ve esnek çalışma imkânı bu alanın önemli avantajları arasındadır.

Özel Eğitim Öğretmeni Maaşları Ne Kadar?

Özel eğitim öğretmeni maaşları aylık ortalama 40.400 TL ile 63.300 TL arasında değişmektedir.

Çalışılan kurumun türü, deneyim süresi ve bölge bu aralığı belirleyen başlıca faktörlerdir. Devlet okullarında görev yapan özel eğitim öğretmenlerinin temel maaşı diğer öğretmenlerle aynı olmakla birlikte ek ders ücretlerinde yüzde yirmi beş artırımlı ödeme hakkından yararlanırlar.

Yeni başlayan bir devlet öğretmeninin maaşı yaklaşık 40.800 TL seviyesinde başlarken ek ders gelirleriyle bu rakam önemli ölçüde yükselir.

Özel sektörde ise maaşlar kurumun büyüklüğüne ve deneyime göre şekillenir; beş ile dokuz yıl arasında deneyimi olan öğretmenler ortalama 48.500 TL, on yıl ve üzeri deneyime sahip olanlar ise ortalama 50.000 TL kazanmaktadır.

Çocuk Gelişimi Mezunu Özel Eğitim Öğretmeni Olabilir mi?

Çocuk Gelişimi veya Çocuk Gelişimi ve Eğitimi ön lisans bölümlerinden mezun olanlar DGS ile Özel Eğitim Öğretmenliği lisans programına geçiş yapabilir. Bu yolu tercih edenler mezuniyetin ardından KPSS'ye girerek devlet atamasına başvurabilir. Lisans tamamlamadan yalnızca sertifika ile devlet kurumlarına atanmak mümkün değildir.

Lise Mezunu Özel Eğitim Öğretmenliği Yapabilir mi?

Hayır. Özel eğitim öğretmeni olabilmek için dört yıllık üniversite lisans eğitimi zorunludur. Lise mezuniyeti bu meslek için yeterli değildir. Ancak lise mezunları MEB onaylı bazı özel eğitim kurslarına katılarak rehabilitasyon merkezlerinde yardımcı eleman pozisyonlarında çalışabilir.

Özel Eğitim Öğretmeni Sertifikası ile Atama Olur mu?

Hayır. Özel eğitim sertifikası, MEB'in kadro atamalarında geçerli bir belge olarak kabul edilmez. Devlet kurumlarına atanabilmek için Özel Eğitim Öğretmenliği lisans mezunu olmak ve KPSS'den geçerli puan almak zorunludur. Sertifika yalnızca özel sektördeki rehabilitasyon merkezleri ve özel eğitim kurumlarında çalışmaya imkân tanır.

Özel Eğitim Öğretmenliği Sözel mi Sayısal mı?

Özel Eğitim Öğretmenliği, sözel puan türüyle öğrenci kabul eden bir bölümdür. YKS'de SÖZ puan türünden başvuru yapılması gerekmektedir.