
Araştırma Görevlisi Nasıl Olunur? Ne İş Yapar? Maaşları Ne Kadar?
Araştırma görevlisi, üniversitelerde akademik personel kadrosunda yer alan ve genellikle lisansüstü eğitimi devam eden kişilere verilen unvandır. Araştırma görevlileri, öğretim üyelerinin yürüttüğü ders, seminer, sınav hazırlığı ve laboratuvar gibi akademik faaliyetlerde destek sağlar. Bunun yanında, bilimsel araştırmalarda görev alarak akademik yayın süreçlerine katkıda bulunur. Lisansüstü eğitim süresince hem öğrenimlerini sürdürürler hem de bulundukları bölümün akademik işleyişine katkı sunarlar.
Araştırma görevlisi olarak akademik hayata adım atan kişiler, tez çalışmaları, bilimsel projeler ve yayınlar aracılığıyla uzmanlık alanlarında derinleşme fırsatı yakalar. Bu pozisyon, doktora ya da yüksek lisans süreci boyunca sürdürülebilir ve başarılı adaylar ilerleyen yıllarda öğretim üyeliğine yükselebilir.
İçindekiler
Araştırma Görevlisi Nasıl Olunur?
Araştırma görevlisi olabilmek için öncelikle lisans eğitimini tamamlamak ve ardından belirli akademik ve sınav kriterlerini karşılamak gerekir. Bu süreç Öğretim Üyesi Dışındaki Öğretim Elemanı Kadrolarına Yapılacak Atamalarda Uygulanacak Merkezi Sınav ile Giriş Sınavlarına İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik kapsamında yürütülür.
Araştırma görevlisi olmak isteyen adayların ALES’ten en az 70 puan, YDS veya eşdeğer bir yabancı dil sınavından en az 50 puan alması gerekir. Üniversitelerin ilan ettiği kadrolara başvuran adaylar, ön değerlendirme sonrasında giriş sınavına alınır. Bu sınav yazılı ya da sözlü olarak yapılabilir. Başarı notu; ALES puanı, lisans not ortalaması ve giriş sınavı sonucuna göre hesaplanır.
Bazı araştırma görevlisi kadroları ÖYP (Öğretim Üyesi Yetiştirme Programı) veya ilgili üniversitelerin lisansüstü programlarına bağlı olarak ilan edilebilir. Ayrıca başvuru yapılan kadroya göre yüksek lisans veya doktora öğrencisi olma şartı da aranabilir. Başarılı olan adaylar, ilgili üniversitenin araştırma görevlisi kadrosuna atanarak akademik görevlerine başlar.
Araştırma Görevlisi Ne İş Yapar?
Araştırma görevlisi, üniversitelerde akademik faaliyetleri destekleyen ve bilimsel çalışmalarda aktif rol alan öğretim elemanıdır. Başlıca görevleri arasında ders hazırlıklarında öğretim üyelerine yardımcı olmak, laboratuvar ve uygulamalı derslerde öğrencilere rehberlik etmek, sınav gözetmenliği yapmak ve notlandırma süreçlerine destek vermek yer alır.
Ayrıca araştırma görevlileri, lisansüstü eğitim süreçleri devam ederken bilimsel araştırmalar, makaleler ve projelerde görev alarak akademik üretime katkı sunar. Yürütülen araştırma projelerinde veri toplama, analiz yapma, literatür tarama ve rapor hazırlama gibi sorumluluklar üstlenir.
Aynı zamanda bağlı oldukları bölümde idari görevler, akademik toplantı organizasyonları ve öğrenci danışmanlığı gibi faaliyetlere de katılır. Araştırma görevlileri, akademik kariyerin ilk basamağını oluşturur ve ilerleyen süreçte doktor öğretim üyesi gibi daha üst akademik unvanlara geçiş yapabilir.
Araştırma Görevlisi Olmak için Gerekli Eğitimler Nelerdir?
Araştırma görevlisi olabilmek için en az lisans mezunu olmak ve yüksek lisans veya doktora eğitimine kayıtlı bulunmak gerekir. Araştırma görevliliği kadrolarına başvuran adayların başvuru yaptığı üniversitenin ilgili enstitüsünde tezli yüksek lisans ya da doktora programına öğrenci olarak kabul edilmiş olması şarttır.
Bazı kadrolar yalnızca yüksek lisans öğrencilerine, bazıları ise yalnızca doktora öğrencilerine açıktır. Ayrıca ilan edilen bölümle akademik eğitimin uyumlu olması da gerekir. Lisans mezuniyetine ek olarak, lisansüstü programlara kabul alabilmek için ALES ve yabancı dil yeterliliği gibi puan şartları da sağlanmalıdır. Eğitim süreci devam ederken araştırma görevlisi kadrosuna atanan kişiler, aynı zamanda akademik gelişimlerini sürdürür.
Araştırma Görevlisi Kaç Yıl Okur?
Araştırma görevlisi olmak isteyen bir kişi, lisans eğitiminin ardından en az 2 yıl süren yüksek lisans ve ortalama 4 yıl süren doktora eğitimiyle birlikte toplamda yaklaşık 6 yıl akademik eğitim alır. Araştırma görevliliği süreci, bu lisansüstü programlarla eş zamanlı yürütülür. Yüksek lisans veya doktora eğitimi devam ettiği sürece araştırma görevlisi kadrosunda görev yapılabilir.
Bu süreler, öğrencinin tez teslimi, yeterlilik sınavı ve ders geçme süreçlerine bağlı olarak uzayabilir. Dolayısıyla bir araştırma görevlisinin akademik eğitim süreci, ortalama olarak 6 ila 8 yıl arasında tamamlanır. Eğitim süresi boyunca kişi hem öğrenci hem de akademik personel olarak görev yapar.
Araştırma Görevlisi Olmak için Kaç Puan Gerekir?
Araştırma görevlisi olabilmek için ALES’ten en az 70, YDS veya eşdeğer yabancı dil sınavından en az 50 puan almak gerekir. Bu puanlar, araştırma görevlisi kadrolarına başvuru yapabilmek için gereken asgari sınav başarılarıdır.
Üniversiteler bu taban puanların üzerinde daha yüksek puanlar talep edebilir. Başvuru yapan adayların puanları esas alınarak ön değerlendirme yapılır ve başarılı bulunan adaylar giriş sınavına çağrılır. Giriş sınavında alınan puan ile ALES ve mezuniyet not ortalaması birlikte değerlendirilerek yerleştirme puanı hesaplanır. Bu nedenle sadece bu barajları geçmek yeterli değildir, rakip adaylara göre daha yüksek puan almak önemlidir.
Yüksek Lisans Yaparken Araştırma Görevlisi Olmak Mümkün mü?
Yüksek lisans yaparken araştırma görevlisi olmak mümkündür. Yüksek lisans eğitimi gören kişiler üniversiteler tarafından yayımlanan araştırma görevlisi ilanlarına başvurarak gereken kriterleri karşıladıkları takdirde araştırma görevlisi olabilir. Araştırma görevlisi olmak için yüksek lisans eğitimini tamamlama şartı bulunmamaktadır. Araştırma görevlisi ilanlarına başvuru için gerekli olan temel şartlar lisans diplomasına sahip olmak ve 35 yaşını doldurmamış olmaktır. Temel şartlar haricinde belirlenen tüm kriterler ilgili üniversite tarafından hazırlanmaktadır.
Araştırma Görevlisi Maaşları Ne Kadar?
Araştırma görevlisi maaşları 45.000 TL ile 60.000 TL arasında değişir. Bu maaş aralığı, kişinin derece-kademesine, görev yaptığı üniversitenin türüne (vakıf ya da devlet), ek ders ödemelerine ve medeni durumuna göre farklılık gösterebilir.
Devlet üniversitelerinde görev yapan yeni araştırma görevlileri ortalama 45.000 TL civarında maaş alırken hizmet yılı ilerledikçe ve ek ödemelerle birlikte bu tutar 60.000 TL’ye kadar yükselebilir. Vakıf üniversitelerinde ise maaş politikası kuruma göre değiştiğinden bu aralık daha aşağıda ya da yukarıda olabilir. Ayrıca doktora eğitimini sürdüren araştırma görevlileri, yüksek lisans öğrencilerine göre daha yüksek maaş alır.
Araştırma Görevlisi Nerelerde Çalışabilir?
Araştırma görevlileri, devlet veya vakıf üniversitelerinin fakülte, enstitü ve yüksekokullarında görev yapabilir. Çalıştıkları bölüm, genellikle lisansüstü eğitim aldıkları anabilim dalı ile aynı olur.
Araştırma görevlileri, bağlı bulundukları akademik birimde ders hazırlığı, laboratuvar uygulamaları, proje desteği ve sınav gözetimi gibi görevleri yürütür. Ayrıca TÜBİTAK, üniversitelerin araştırma merkezleri ya da çeşitli bilimsel projelerde de araştırmacı olarak yer alabilirler. Yurt içinde görev yapmalarının yanı sıra, burslu programlarla yurt dışındaki üniversitelerde geçici olarak da çalışabilirler. Görevli oldukları süre boyunca hem akademik hem idari işleyişin içinde aktif rol alırlar.
Araştırma Görevlisinin Emeklilik Şartları Nelerdir?
Özel sektörde araştırma görevlisi olarak çalışanlar 8 Eylül 1999'dan sonra işe başladıkları takdirde sigortalılık süresi önemli olmaksızın 7000 gün prim ödeme şartını sağladıklarında erkeklerde 60, kadınlarda 58 yaşa gelindiğinde emekli olurlar. 1 Mayıs 2008 tarihi itibarıyla çalışmaya başlayanların ise 7200 gün prim ödemesi gerekir. Bu şartı sağlayan erkekler için emeklilik yaşı 60 yaşından 65’e kadar devam eder. Kadınlar ise prim süresi şartını sağladıklarında 58 yaşında emekli olur.
Kamuda araştırma görevlisi olarak çalışanlar 8 Eylül 1999 itibarıyla işe başladıkları takdirde gereken yıl kadar prim öderlerse istedikleri zaman emekli olurlar. Bu süre erkekler için 25 yıl, kadınlar için 20 yıldır. Kamuda 1 Mayıs 2008 itibarıyla işe başlayan araştırma görevlisi ise 9000 gün prim ödediği sürece erkeklerde 60, kadınlarda 58 yaşında emekli olur.
Devlette Araştırma Görevlisi Olmak için Gerekenler Nedir?
Devlette araştırma görevlisi olabilmek için belirli akademik, sınav ve başvuru şartlarının sağlanması gerekir. İlk olarak adayın en az lisans mezunu olması ve başvurduğu kadroya göre yüksek lisans veya doktora eğitimine kayıtlı bulunması gerekir. Devlet üniversitelerine araştırma görevlisi alımı, Yükseköğretim Kurulu’nun belirlediği yönetmelikler çerçevesinde yapılır.
Başvuruda bulunacak adayların ALES’ten en az 70 puan ve YDS veya eşdeğer bir yabancı dil sınavından en az 50 puan almış olması zorunludur. Bu puanlar, başvuru sürecinde ön değerlendirme için kullanılır. Üniversiteler tarafından açılan ilanlara başvuran adaylar, ALES puanı, lisans not ortalaması ve giriş sınavı sonucuna göre değerlendirilir. Giriş sınavı yazılı ya da sözlü olarak yapılabilir.
Ayrıca adayın başvurduğu alanla uyumlu bir bölümden mezun olması, herhangi bir disiplin cezası almamış olması ve devlet memuru olmaya engel bir durumu bulunmaması da gereklidir. Başarılı olan adaylar, ilgili devlet üniversitesinin araştırma görevlisi kadrosuna 2547 sayılı Yükseköğretim Kanunu’na göre atanır.
Özelde Araştırma Görevlisi Olmak için Gerekenler Nedir?
Özel (vakıf) üniversitelerde araştırma görevlisi olabilmek için adayların lisans mezunu olması ve genellikle yüksek lisans veya doktora programına kayıtlı bulunması gerekir. Vakıf üniversiteleri de başvuru sürecinde ALES ve yabancı dil puanı talep eder. ALES’ten en az 70 puan, YDS veya eşdeğer bir sınavdan ise en az 50 puan alma şartı aranır. Ancak bazı vakıf üniversiteleri bu puanları esnetebilir ya da değerlendirme sürecinde farklı ölçütler kullanabilir.
Adaylar, ilgili üniversitenin ilan ettiği araştırma görevlisi kadrosuna başvurarak süreç başlatır. Başvurular, adayın ALES puanı, diploma not ortalaması, yabancı dil puanı ve varsa mülakat performansı üzerinden değerlendirilir. Vakıf üniversitelerinde istihdam süreci devlet üniversitelerine kıyasla daha esnek olabilir.
Bununla birlikte araştırma görevlisinin başvurduğu bölümle akademik geçmişinin uyumlu olması, etik sorumluluklara uygunluk taşıması ve üniversitenin vizyonuna katkı sağlayabilecek bir profile sahip olması beklenir. Atamalar, üniversitenin kendi yönetim kurulu ve rektörlük onayıyla gerçekleştirilir.
Yurt Dışında Araştırma Görevlisi Olmak için Gerekenler Nedir?
Yurt dışında araştırma görevlisi olabilmek için öncelikle ilgili alanda yüksek lisans veya doktora eğitimine kabul almak gerekir. Çoğu üniversite, araştırma görevliliğini doktora eğitimiyle eş zamanlı olarak sunar. Başvuru sürecinde adaylardan genellikle lisans ve yüksek lisans transkriptleri, özgeçmiş, niyet mektubu, referans mektupları, araştırma önerisi gibi belgeler talep edilir. Eğitim dili İngilizce olan ülkelerde TOEFL veya IELTS gibi dil sınavlarından yeterli puan almak zorunludur. Ayrıca bazı ülkeler GRE gibi ek sınavlar da isteyebilir.
Doktora programına kabul edilen adaylar, araştırma görevlisi olarak üniversitenin ilgili bölümünde hem akademik çalışmalarını yürütür hem de ders, laboratuvar veya proje gibi görevlerde sorumluluk alır. Türkiye’den bazı adaylar ise YÖK, TÜBİTAK, Fulbright gibi burs programları aracılığıyla yurt dışındaki üniversitelerde araştırma görevlisi olarak geçici süreli görevlendirilebilir.
Bu durumda hem burs veren kurumun hem de ilgili üniversitenin şartlarına uyum sağlamak gerekir. Yurt dışında araştırma görevlisi olmak, güçlü bir akademik geçmişin yanı sıra iyi bir yabancı dil düzeyi ve özenli bir başvuru süreci gerektirir.

SEO İçerik Yöneticisi
1995 yılında İstanbul’da dünyaya gelen Görkem Hasgül, lise öğreniminin ardından Müjdat Gezen Sanat Merkezi Konservatuvarını %100 burslu olarak kazanmıştır.
MSM’deki Yazarlık Bölümü eğitiminin ardından djital bir dergide içerik editörlüğü yapan Hasgül, 2018 yılında ülkenin en büyük reklam ajanslarından biri olan TBWA/Istanbul – Being Çözüm’de reklam yazarlığı yapmıştır.
Sonraları çeşitli ajanslarda metin yazarlığı tecrübeleri edinmiş olsa da kariyerini dijital alanda sürdürmüş ve yine bu dönemde SEO alanında uzmanlaşmıştır.
Şu an Türkiye’nin en büyük online eğitim platformu olan Boğaziçi Enstitüsünde içerik direktörlüğü pozisyonunda çalışmaktadır.